W Sosnowcu, w sercu Parku Bioróżnorodności, stoi przeszklony budynek, który od grudnia 2023 roku przyciąga tłumy zwiedzających. To nowe Egzotarium – obiekt, który powstał na fundamentach starego centrum edukacji ekologicznej, ale w formie nie do poznania. Kilka lat budowy, nowoczesna architektura i 5000 metrów kwadratowych przestrzeni wypełnionej egzotycznymi roślinami i zwierzętami z całego świata.
Nie jest to typowe zoo ani ogród botaniczny. To połączenie obu światów w jednym miejscu, gdzie na trzech kondygnacjach można prześledzić różne strefy klimatyczne planety.
- ponad 5000 m² egzotycznych roślin i zwierząt
- unikalne akwaria z rzadkimi gatunkami
- strefy klimatyczne z naturalnymi warunkami
- interaktywne wystawy edukacyjne
- możliwość obserwacji zwierząt w ich naturalnym środowisku
Historia miejsca – od lat 50. do nowoczesnego obiektu
Pierwsze Egzotarium w Sosnowcu powstało w latach 1954-1956 z inicjatywy grupy pasjonatów przyrody. Projekt architektoniczny Mirosława Cellera obejmował palmiarnię i akwarium. Rok później doszła część z małpami i ptakami, a także wybiegi dla bażantów, szopów i niedźwiedzi.
W tamtych czasach Sosnowiec miał powody do dumy – w obiekcie znajdował się największy w Polsce dział ryb akwariowych. 60 zbiorników o pojemności 500 i 1000 litrów to była imponująca kolekcja. Przez dekady miejsce to służyło mieszkańcom, ale z czasem budynek się zestarzał.
Wielki remont, a właściwie budowa od podstaw, trwała kilka lat. Efekt? Całkowicie nowy obiekt, który zachował funkcję edukacyjną, ale w XXI-wiecznej formie. Otwarcie nastąpiło 2 grudnia 2023 roku i od tego czasu sosnowieckie Egzotarium znów tętni życiem.
W nowym obiekcie rośnie 40-letnia agawa, która została przeniesiona ze starego Egzotarium. To jeden z najstarszych okazów w kolekcji botanicznej.
Co zobaczysz w Egzotarium Sosnowiec
Zwiedzanie zaczyna się od poziomu -1, gdzie dominują akwaria. Duże zbiorniki pełne są zarówno rodzimych gatunków ryb, jak i egzotycznych okazów z odległych zakątków świata. W wodzie pływają duchy amazońskie, pielęgnice szmaragdowe, arowiny srebrne i płaszczki słodkowodne. Są też piranię pacu – mniej znany kuzyn słynnych mięsożernych piranii.
Część oceaniczna to nie tylko ryby. W akwariach można podziwiać stawonogi, koralowce i inne organizmy morskie. Wszystko z opisami, które tłumaczą skąd pochodzą i jak żyją w naturalnym środowisku.
Idąc dalej trafiasz na strefy klimatyczne. Rośliny tropikalne Azji, Australii i Ameryki rosną w warunkach zbliżonych do naturalnych – wysoka wilgotność, ciepło, dużo światła. Obok nich strefa śródziemnomorska z charakterystyczną roślinnością. Są też pustynne obszary Afryki i Ameryki, gdzie dominują kaktusy i sukulenty.
W sumie w Egzotarium rośnie około 260 gatunków roślin. Część to młode okazy, które dopiero będą się rozwijać, ale dzięki odpowiednim warunkom szybko nabierają rozmiarów.
Zwierzęta – gady, płazy i ptaki
Poza rybami w Egzotarium mieszkają głównie gady i płazy. To naturalne środowisko dla nich – ciepło, wilgotno, dużo zieleni. Można tu spotkać różne gatunki jaszczurek, węży i żab. Są też ptaki, które swobodnie poruszają się po wydzielonych dla nich przestrzeniach.
Zwiedzanie prowadzi ścieżką przez wszystkie trzy kondygnacje budynku. W najwyższym punkcie obiekt ma 24 metry wysokości, co pozwoliło stworzyć przestrzeń dla wysokich drzew i roślin pnących. Spacer zajmuje od godziny do półtorej, w zależności od tempa i zainteresowania poszczególnymi strefami.
Budynek Egzotarium jest w dużej części przeszklony, dzięki czemu rośliny mają dostęp do naturalnego światła przez cały dzień.
Dla kogo jest Egzotarium w Sosnowcu
To miejsce sprawdzi się przede wszystkim dla rodzin z dziećmi. Młodsi zwiedzający są zachwyceni akwariami i egzotycznymi zwierzętami, a przy okazji uczą się o różnych strefach klimatycznych i bioróżnorodności. Na poziomie +1 znajdują się sale warsztatowe, gdzie odbywają się zajęcia edukacyjne dla grup zorganizowanych.
Miłośnicy roślin też znajdą tu coś dla siebie. Kolekcja botaniczna jest na tyle różnorodna, że warto przyjść z notatnikiem i robić zdjęcia poszczególnym okazom. Osoby zainteresowane akwarystyką docenią zbiorniki z rybami – są tu gatunki, których nie spotka się w typowych sklepach zoologicznych.
Obiekt jest dostosowany dla osób z ograniczoną mobilnością. Jest winda, szerokie korytarze i brak barier architektonicznych. Dostępna jest też szatnia, pokój dla mamy z dzieckiem i toalety.
Praktyczne informacje – ceny biletów i godziny otwarcia
Egzotarium jest otwarte od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00-19:00. Poniedziałek to dzień wolny od zwiedzających.
Ceny biletów:
- Bilet normalny: około 29-32 zł
- Bilet ulgowy (dzieci od 3 lat, uczniowie, studenci do 26 roku życia, emeryci i renciści): około 19-24 zł
- Bilet rodzinny: około 80-97 zł
- Posiadacze Sosnowieckiej Karty Miejskiej płacą mniej: 27/25 zł za bilet normalny, 19/17 zł za ulgowy, 65/63 zł za rodzinny
Warto sprawdzić aktualne ceny przed wizytą, bo mogą się nieznacznie zmieniać. Bilety można kupić na miejscu w kasie czynnej od wtorku do niedzieli w godzinach 9:00-18:00.
Jak dojechać do Egzotarium
Obiekt znajduje się przy ulicy Piłsudskiego 116 w Sosnowcu, w Parku Bioróżnorodności (dawniej Park Tysiąclecia lub Park im. Jana Fusińskiego). Dojazd komunikacją miejską jest prosty – przystanek Egzotarium Sosnowiec obsługują linie autobusowe numer 808, 813, 154, M4, 835 oraz tramwaje numer 26 i 21.
Dla zmotoryzowanych dostępne są dwa parkingi: mały wzdłuż ulicy Kresowej oraz większy przy Parku Bioróżnorodności. W weekendy i podczas wakacji parking potrafi się zapełnić, więc warto przyjechać wcześniej.
Budynek jest dobrze widoczny z głównej alei parkowej. Od ulicy Piłsudskiego prowadzi ścieżka w stronę rzeki Brynicy, a Egzotarium znajduje się po wschodniej stronie ulicy Kresowej, wśród drzew.
Ile czasu zarezerwować na wizytę
Samo zwiedzanie zajmuje około godziny do półtorej godziny. Jeśli ktoś chce dokładnie obejrzeć wszystkie akwaria, przeczytać opisy roślin i zwierząt oraz zrobić zdjęcia, może zostać dłużej. Na poziomie +1 jest kawiarnia, więc można zrobić sobie przerwę na kawę czy herbatę.
Warto połączyć wizytę w Egzotarium ze spacerem po Parku Bioróżnorodności. To duży teren zielony z alejkami, ławkami i starym drzewostanem. Całość tworzy przyjemną przestrzeń na kilka godzin na świeżym powietrzu.
W obiekcie można zobaczyć wystawy stałe poświęcone ochronie środowiska i bioróżnorodności. To dobry punkt wyjścia do rozmów z dziećmi o ekologii.
Kontakt z obiektem:
- Sekretariat: 32 739 98 86 (poniedziałek-piątek, 7:00-15:00)
- Rezerwacje dla grup zorganizowanych, warsztatów i przewodników: 32 739 98 89 (poniedziałek-piątek, 7:00-15:00)
- Kasa: 32 739 98 87 (wtorek-niedziela, 9:00-18:00)
Nowe Egzotarium w Sosnowcu to dobrze przemyślany obiekt, który łączy edukację z rozrywką. Nie ma tu tłumów jak w wielkich miejskich zoo, a jednocześnie kolekcja roślin i zwierząt jest na tyle bogata, że wizyta nie nudzi. Dla mieszkańców Zagłębia to wygodna opcja na weekend, dla turystów – ciekawy punkt na mapie Śląska.